Üniversite kayıtları geçtiğimiz hafta sona erdi. Bu hafta mazeretli kayıtların da tamamlanması sonrasında pek çok genç üniversiteye yerleşecek. Üniversiteye giriş yapamayan ya da istediği puanı alamadığı için tercih yapmayan adayların iki yıl süreyle genel sağlık sigortasına prim ödemesi gerekmiyor. Aynı şekilde bu yaz üniversiteden mezun olup iş bulamayan gençlerin de endişe etmelerine gerek yok. iki yıllık muafiyetleri var.
2016 yılında yapılan değişiklik öncesinde liseden ya da üniversiteden mezun olan gençler mezuniyet sonrasında ebeveynleri üzerinden sağlık hizmeti almaya devam edemiyorlardı. Burada, yaş sınırı ve eğitime devam etme koşulu nedeniyle gençlerin gelir testine girerek GSS primini yatırması gerekiyordu. Değişiklik sonrasında söz konusu gençler için iki yıllık süreyle GSS prim muafiyeti getirildi. Böylece, liseden mezun olan bir genç 20 yaşını, üniversiteden mezun olan bir genç ise 25 yaşını aşmadığı sürece bu muafiyetten faydalanabiliyor.
Lise veya üniversiteden mezun olan gençler için muafiyet otomatik olarak devreye giriyor. Herhangi bir başvuru yapılmıyor. Dolayısıyla 2026 yılında liseden mezun olup YKS’ye girmiş gence mezuniyet tarihi itibarıyla iki yıl muafiyet SGK tarafından tanımlandı.
Kimler kapsamda?
1 Ocak 2012 tarihi itibarıyla genel sağlık sigortasının uygulanmaya başlaması ile Türkiye’de yaşayan herkes genel sağlık sigortası kapsamına girmiş oldu. Buna göre, sigortalı olarak çalışan veya bir sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde bulunan kişiler haricindeki herkesin sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi için genel sağlık sigortasına prim ödemesi gerekiyor. Uygulama yürürlüğe girdiğinde GSS primlerinin belirlenebilmesi için gelir testi yaptırılması gerekiyordu. Ancak zorunluluk tam olarak bilinmediğinden ve gelir testi yaptırması gerekenler bu testi yaptırmadıklarından gelir testi mağdurları söz konusuydu. Özellikle gençlerin mağduriyetlerinin giderilmesi için pek çok kez genel sağlık sigortası prim borcu yapılandırması ve kısmi af hayata geçirilmişti.
Gelir testinde kişinin yaşadığı hane içerisindeki kişi başına düşen gelir dikkate alındığı için, yeni mezun gencin bir geliri olmadığı halde ancak anne veya babasının geliri yüksek olduğunda bu gence prim borcu çıkıyordu. Söz konusu sorunu aşmak amacıyla pek çok gencin ikamet adresini değiştirdiği görülüyordu.
Gelir testi kalkmadı
Genel sağlık sigortasının hayata geçmesi ile birlikte gelir testi ile tanışmıştık. Gelir testi ilk etapta genel sağlık sigortasına ödenmesi gereken prim miktarını da belirlemek için kullanılıyordu. Yapılan değişiklik sonrası genel sağlık sigortası primi sabitlenince gelir testi yalnızca primin kim tarafından ödeneceğini belirlemek için yapılmaya başlandı. Kişinin hiçbir sosyal güvencesi yoksa ve 2026 yılı için yaşadığı hane içerisinde kişi başına düşen gelir 11.010 TL’nin altındaysa bu kişinin primini devlet ödüyor. Eğer gelir bu sınırın üzerinde ise bu durumda bu kişinin 1.981,80 TL prim ödemesi gerekiyor.
İki yıllık muafiyet lise ve üniversiteden mezun olmuş, öğrencilik statüsü sonlanmış gençler için müthiş bir kolaylık sağlıyor. Örneğin 21 Haziran 2026 tarihinde liseden mezun olacak gence SGK, 22 Haziran 2028 tarihine kadar muafiyet tanımlıyor ve yeni mezun genç bu tarihe kadar sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanabiliyor. Bu gencimiz kendisi doğrudan hak sahibi olarak, genel sağlık sigortası prim borcu bulunsa bile sağlık hizmeti alabiliyor.
Yaş şartı önemli mi?
İki yıllık muafiyet uygulamasında dikkat edilmesi gereken bir nokta daha var. Buna göre, muafiyet süresi boyunca gencin 20 veya 25 yaşını geçmesi durumunda muafiyet iki yıl şeklinde değil, yaş sınırı geçilinceye kadar geçerli oluyor. Yani mezuniyet sonrası 20 ya da 25 yaşını geçerlerse muafiyet son bulacak.